Εσωτερικός κανονισμός Προπτυχιακών Σπουδών του ΕΚΠΑ (άρθρο 12, παρ. 17, ΦΕΚ 6105/2025 Β')
- Οι Σχολές και τα Τμήματα του Ε.Κ.Π.Α. για τη διευκόλυνση των φοιτητών με αναπηρία (ΦμεΑ) και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), σε συνεργασία με τη Μονάδα Προσβασιμότητας Φοιτητών με Αναπηρίες (ΦμεΑ) και σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, για λόγους ίσης πρόσβασης των φοιτητών με αναπηρία και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες, εφαρμόζουν τις ακόλουθες εναλλακτικές μεθόδους αξιολόγησης-εξέτασης:
I. Οι εναλλακτικές μέθοδοι εξέτασης καθορίζονται στο πλαίσιο των «εύλογων προσαρμογών» που ορίζει ο ν. 4074/2012 (παρ. 5 του άρθρου 24), ανάλογα με τα εμπόδια, τους περιορισμούς και τις εκπαιδευτικές δυνατότητες του ΦμεΑ & ΕΕΑ, τους διαθέσιμους πόρους, με γνώμονα το εκπαιδευτικό του συμφέρον και τη διασφάλιση ισότιμης και αποτελεσματικής αξιολόγησης, χωρίς αθέμιτα μειονεκτήματα ή πλεονεκτήματα, χωρίς να καταργούνται τα θεμελιώδη κριτήρια και οι απαιτήσεις του Προγράμματος Σπουδών και χωρίς να έχουν σκοπό να διαταράξουν την εκπαιδευτική διαδικασία ή να επηρεάσουν την ακαδημαϊκή ελευθερία του διδάσκοντα.
II. Οι προσαρμογές, και στην περίπτωση των διευκολύνσεων οι υπηρεσίες πρόσβασης, για την συμμετοχή του ΦμεΑ & ΕΕΑ στις εξετάσεις προσδιορίζονται εξατομικευμένα/προσωποποιημένα για κάθε ΦμεΑ & ΕΕΑ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της «Υπηρεσίας Προσαρμογών και Διευκολύνσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις εξετάσεις» της Μονάδας Προσβασιμότητας (ΜοΠρο) του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με τον Σύμβουλο Καθηγητή Προσβασιμότητας του Τμήματός του, σύμφωνα με τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της ΜοΠρο (Β’ 6949/2024), όπως τροποποιήθηκε.
III. Για να λάβει ένας φοιτητής/τρια προσαρμογές για την συμμετοχή του στις εξετάσεις θα πρέπει απαραίτητα να εγγραφεί στη ΜοΠρο συμπληρώνοντας και καταθέτοντας την φόρμα Καταγραφής Περιορισμών (ΚαΠ) Δραστηριότητας και Συμμετοχής, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας της.
IV. Οι προσαρμογές και οι υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή στις εξετάσεις μπορούν να επικαιροποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών με την κατάθεση νέας φόρμας ΚαΠ από τον ΦμεΑ & ΕΕΑ.
V. Οι εξατομικευμένες προσαρμογές και υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή ενός ΦμεΑ & ΕΕΑ στις εξετάσεις εφαρμόζονται σε κάθε είδους διαδικασία αξιολόγησης - εξέτασης, η οποία διεξάγεται είτε κατά τις εξεταστικές περιόδους είτε και κατά τις ενδιάμεσες
περιόδους διδασκαλίας των μαθημάτων (π.χ. εξετάσεις προόδου).
VI. Οι παρούσες ρυθμίσεις αναρτώνται στον ιστότοπο της ΜοΠρο.
VII. Οι Γραμματείες των Τμημάτων των Σχολών οφείλουν να ενημερώνουν τους διδάσκοντες/σκουσες, καθώς και τους φοιτητές που απευθύνονται σε αυτές, για τις παρούσες ρυθμίσεις και ο ιστότοπος τους θα πρέπει να περιλαμβάνει υπερσύνδεσμο που παραπέμπει στην ιστοσελίδα της παρ. VI.
VIII. Οι εξετάσεις των ΦμεΑ & ΕΕΑ κατά κανόνα πραγματοποιούνται με τον ίδιο τρόπο εξέτασης (γραπτή εξέταση, προφορική εξέταση, απαλλακτική εργασία, κ.ά.), την ίδια ημέρα, την ίδια ώρα έναρξης και στα ίδια θέματα με αυτές των υπόλοιπων φοιτητών, αλλά σύμφωνα με τις εξατομικευμένες προσαρμογές. Ανάλογα με τα εμπόδια, τους περιορισμούς και τις εκπαιδευτικές δυνατότητες του ΦμεΑ & ΕΕΑ, μπορεί να οριστεί τρόπος εξέτασης διαφορετικός από αυτόν των υπόλοιπων φοιτητών, ενδεχομένως σε άλλη ημερομηνία και ώρα, αλλά εντός της ίδιας εξεταστικής περιόδου, με χρήση θεμάτων αντίστοιχης δυσκολίας και αφορούντων στην ίδια ύλη.
IX. Οι εξατομικευμένες προσαρμογές και υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή στις εξετάσεις ενός ΦμεΑ & ΕΕΑ, αλλά και για την συμμετοχή του στην εκπαιδευτική διαδικασία, καθορίζονται με βάση τα δεδομένα της φόρμας ΚαΠ, την προσωπική του συνέντευξη κατά τη διαδικασία εγγραφής του στη ΜοΠρο, τη φύση των περιορισμών και των εμποδίων σε συνδυασμό με τις δυνατότητες του ΦμεΑ & ΕΕΑ, καθώς και την Υποστηρικτική Τεχνολογία που χρησιμοποιεί. Επισημαίνεται ότι οι προσαρμογές και οι υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή στις εξετάσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ενδεχομένως να διαφέρουν από όσες ίσχυαν σε προηγούμενες βαθμίδες εκπαίδευσης, καθώς αυτή έχει διαφορετική δομή και απαιτήσεις και διέπεται από διαφορετικό, ειδικό νομοθετικό πλαίσιο.
X. Οι προσαρμογές και οι υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή στις εξετάσεις περιλαμβάνουν επιλογή μιας ή περισσοτέρων από τις ακόλουθες κύριες μεθόδους:
- Διάθεση επιπλέον χρόνου εξέτασης
- εξέταση σε ξεχωριστό χώρο -παρουσία επιτηρητή-
- εξέταση σε προσβάσιμη αίθουσα
- εξέταση σε χώρο με λίγα άτομα -παρουσία επιτηρητή-
- μετά το πέρας της εξέτασης, αν Ο/Η διδάσκων/διδάσκουσα δεν είναι σε θέση να διαβάσει μέρος του γραπτού του/της φοιτητή/τριας, να καλεί στο γραφείο του -παρουσία ενός επιτηρητή- τον ίδιο τον φοιτητή για να του το διαβάσει εκείνος
- να αναγιγνώσκονται τα θέματα εξέτασης στον ΦμεΑ & ΕΕΑ
- να δίνονται διευκρινίσεις επί των θεμάτων εξέτασης ή να επαναδιατυπώνονται τα θέματα με αποκλειστικά κυριολεκτική χρήση γλώσσας
- να επιτρέπεται η χρήση ωτοασπίδων
- να μη λαμβάνονται υπόψη τα ορθογραφικά, γραμματικά ή συντακτικά λάθη, οι αναγραμματισμοί, η κακή οργάνωση του γραπτού, η κακογραφία
- να παρέχεται η δυνατότητα διαλειμμάτων για αισθητηριακή αποφόρτιση
- να παρέχεται η δυνατότητα διαλειμμάτων για ανάπαυση των άνω άκρων
- να παρέχεται η δυνατότητα διαλειμμάτων για λήψη φαρμάκων
- να παρέχεται η δυνατότητα διαλειμμάτων για υποχώρηση των συμπτωμάτων της πάθησης
- να παρέχεται η δυνατότητα διαλειμμάτων για χρήση
τουαλέτας, αν το απαιτεί η πάθηση του/της φοιτητή/τριας - σε περίπτωση γραφής των θεμάτων εξέτασης στον πίνακα, να βεβαιώνεται ο επιτηρητής ότι ο/η φοιτητής/τρια/τρια βλέπει καθαρά τα θέματα και τα έχει καταγράψει ολοκληρωμένα
- σε περίπτωση εκφώνησης των θεμάτων εξέτασης εντός του αμφιθεάτρου, να βεβαιώνεται Ο/Η διδάσκων/ διδάσκουσα ότι ο/η φοιτητής/τρια/τρια έχει καταγράψει ολοκληρωμένα τα θέματα των εξετάσεων
- σε περίπτωση εξέτασης με παράδοση και παρουσίαση εργασίας, να αντικαθίστανται οι ομαδικές εργασίες από ατομικές
- σε περίπτωση εξέτασης με παράδοση και παρουσίαση εργασίας, να δίνεται παράταση στην υποβολή της εργασίας
- σε περίπτωση εξέτασης με παράδοση και παρουσίαση εργασίας, η τελευταία να παρουσιάζεται μόνο ενώπιον του διδάσκοντα
- σε περίπτωση προφορικής εξέτασης ή υποστήριξης εργασίας, ο/η φοιτητής/τρια/τρια να εξετάζεται χωρίς την παρουσία συμφοιτητών του
- σε περίπτωση προφορικής εξέτασης ή υποστήριξης εργασίας, να επιτρέπεται η χρήση χαρτιού για την οργάνωση της απάντησης
- σε περίπτωση προφορικής εξέτασης, να δίνεται επιπλέον χρόνος προετοιμασίας των απαντήσεων
- σε περίπτωση προφορικής εξέτασης, να δίνονται οι ερωτήσεις σε γραπτή μορφή
- σε περίπτωση προφορικής εξέτασης, να επιτρέπονται διαλείμματα
- τα θέματα των γραπτών εξετάσεων να δίνονται σε προσβάσιμη μορφή (π.χ. braille, μεγαλοεκτύπωση, προσβάσιμο αρχείο docx). Η ΜοΠρο παρέχει στους διδάσκοντες/σκουσες οδηγίες παραγωγής των θεμάτων σε προσβάσιμη μορφή και με έγκαιρη προσυνεννόηση μπορεί να αναλάβει την εκτύπωσή τους εξασφαλίζοντας τη μη διαρροή τους
- χρήση αριθμομηχανής (βασικής ή επιστημονικής) για τη λύση πράξεων. Η αριθμομηχανή θα πρέπει να είναι ξεχωριστή μηχανή τσέπης και όχι κινητό τηλέφωνo
- χρήση ειδικά διαμορφωμένου εδράνου, σταθερού ή φορητού
- χρήση προσβάσιμου ηλεκτρονικού υπολογιστή σε αίθουσα Σταθμών Εργασίας ΑμεΑ βιβλιοθηκών του ΕΚΠΑ (https://access.uoa.gr/services/e-access/libraries/) (απαιτείται έγκαιρη κράτηση)
- χρήση προσβάσιμου φορητού ηλεκτρονικού υπολογιστή (όχι του προσωπικού του ΦμεΑ & ΕΕΑ), ο οποίος διατίθεται από τη ΜοΠρο ειδικά για την εξέταση αυτή (απαιτείται έγκαιρη κράτησή του)
- χρήση Προσωπικής Υποστηρικτικής Τεχνολογίας
- χρήση σταθερού ηλεκτρονικού υπολογιστή του Τμήματος ή της Βιβλιοθήκης χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο
- χρήση της Υπηρεσίας Εθελοντικής Υποστήριξης
- χρήση της Υπηρεσίας Μεταφοράς της ΜοΠρο
- χρήση Υποστηρικτικής Τεχνολογίας της ΜοΠρο
XI. Στις περιπτώσεις που επιλεγεί η προφορική εξέταση ΦμεΑ σε μάθημα το οποίο εξετάζεται γραπτά για τους υπόλοιπους φοιτητές, θα πρέπει Ο/Η διδάσκων/διδάσκουσα να διασφαλίζει την αντικειμενικότητα του αποτελέσματος, π.χ. με τη συμμετοχή βοηθού ο οποίος καταγράφει τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις της εξέτασης.
XII. Η διαδικασία που πρέπει να ακολουθούν οι ΦμεΑ & ΕΕΑ για να λάβουν προσαρμογές και υπηρεσίες πρόσβασης για τη συμμετοχή τους στις αξιολογήσειςεξετάσεις, αλλά και για την συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία, περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
α) Εγγραφή του ΦμεΑ & ΕΕΑ στη ΜοΠρο με συμπλήρωση και υποβολή της φόρμας ΚαΠ (https://access.uoa.gr/services/needs/). Στέλεχος της ΜοΠρο πραγματοποιεί συνάντηση-συνέντευξη (δια ζώσης ή εξ αποστάσεως) με τον ΦμεΑ & ΕΕΑ με σκοπό την εμβάθυνση στα δεδομένα της ΚαΠ, τον ενδελεχή εντοπισμό των λειτουργικών εμποδίων που αντιμετωπίζει κατά την εκπαιδευτική διαδικασία (συμμετοχή στα μαθήματα, εργαστήρια, κλινικές, κ.λπ.) καθώς και κατά την συμμετοχή του σε πάσης φύσεως αξιολογήσεις-εξετάσεις, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες του ΦμεΑ & ΕΕΑ και τη συζήτηση των πιθανών εύλογων προσαρμογών και υπηρεσιών πρόσβασης για τη συμμετοχή του σε αυτές.
β) Η ΜοΠρο αποστέλλει με email στον Σύμβουλο Καθηγητή Προσβασιμότητας (ΣΚΠ) και στον ΦμεΑ & ΕΕΑ πρωτοκολλημένο "ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ" έγγραφο με τις προτάσεις προσωποποιημένων προσαρμογών και υπηρεσιών πρόσβασης για την συμμετοχή του, στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις αξιολογήσεις-εξετάσεις.
γ) Ο ΦμεΑ & ΕΕΑ σε συνάντηση (δια ζώσης ή εξ αποστάσεως) με τον ΣΚΠ οριστικοποιούν τις προσαρμογές και τις υπηρεσίες πρόσβασης στο πλαίσιο της συμμετοχής του στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις εξετάσεις, με βάση την πρόταση της ΜοΠρο και τις ιδιαιτερότητες σπουδών στο Τμήμα φοίτησης.
δ) Ο ΣΚΠ αποστέλλει με email τις οριστικές προσωποποιημένες προσαρμογές και υπηρεσίες πρόσβασης του προηγούμενου βήματος (γ) στον ΦμεΑ & ΕΕΑ με κοινοποίηση στη ΜοΠρο χρησιμοποιώντας τυποποιημένο έγγραφο της ΜοΠρο σε μορφή PDF με την ψηφιακή του υπογραφή.
ε) Την πρώτη εβδομάδα μαθημάτων κάθε ακαδημαϊκού εξαμήνου ο ΦμεΑ & ΕΕΑ αποστέλλει στους διδάσκοντες/σκουσες των μαθημάτων που επέλεξε να παρακολουθήσει στο συγκεκριμένο εξάμηνο, με κοινοποίηση στον ΣΚΠ, email με το τυποποιημένο έγγραφο
των προσαρμογών και υπηρεσιών πρόσβασης για τη συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις εξετάσεις που έλαβε στο βήμα (δ).
στ) Τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν την έναρξη κάθε εξεταστικής περιόδου ο ΦμεΑ & ΕΕΑ αποστέλλει στους διδάσκοντες/σκουσες των μαθημάτων στις εξετάσεις των οποίων θα συμμετάσχει, με κοινοποίηση στον ΣΚΠ, email με το τυποποιημένο έγγραφο των προσαρμογών και υπηρεσιών πρόσβασης που έλαβε στο βήμα (δ).
ζ) Στην περίπτωση που οι προσαρμογές του ΦμεΑ & ΕΕΑ απαιτούν την υποστήριξη της ΜοΠρο στις εξετάσεις (π.χ. δανεισμός Η/Υ, εκτύπωση θεμάτων σε προσβάσιμη μορφή, κ.λπ.) Ο/Η διδάσκων/διδάσκουσα αποστέλλει έγκαιρα με email σχετικό αίτημα στην ΜοΠρο.
XIII. Σε περιπτώσεις σοβαρών περιορισμών λειτουργικότητας και συμμετοχής η ΜοΠρο μπορεί να διευκολύνει τον φοιτητή στη διαδικασία της παρ. ΧΙ.
XIV. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας των παραγράφων ΧΙ και ΧΙΙ ανάλογα και με τις μεθόδους προσαρμογών για κάθε ΦμεΑ & ΕΕΑ καθορίζονται από τη ΜοΠρο.
XV. Τα μέλη ΔΕΠ, ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και λοιποί διδάσκοντες/σκουσες του ΕΚΠΑ, στο πλαίσιο των εκ του νόμου υποχρεώσεών τους, οφείλουν να εξασφαλίζουν την ισότιμη συμμετοχή κάθε ΦμεΑ & ΕΕΑ στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις διαδικασίες αξιολόγησης-εξέτασης, μέσω των προβλεπόμενων στις παρούσες ρυθμίσεις προσαρμογών και υπηρεσιών πρόσβασης αλλά και μέσω της προβλεπόμενης σε αυτές διαδικασίας (παρ. ΧΙΙΙ).
Οι παρούσες ρυθμίσεις δύνανται να τροποποιούνται μετά από εισήγηση της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες.